back  | Eisenpakket | Panhard | Citroën | Tekeningen Charreton | What's in a name?

Ontstaan van de Dyane

Dit is het enige echte ontstaansverhaal van de Dyane, opgetekend uit de monden van de mannen die erbij waren!

Over het ontstaan van de Dyane is in de literatuur erg weinig bekend. Wat er geschreven is, is vaak tegenstrijdig en erg beknopt. Daarom ben ik een aantal jaar geleden op zoek gegaan naar de bron: Robert Opron. Hij was in die tijd hoofd van de stylingafdeling van Citroën. Ik ben bij hem en zijn vrouw thuis uitgenodigd om over het ontstaan te praten. Hij had ook zijn vriend en toenmalige collega Jacques Charreton en diens vrouw uitgenodigd. Het was een gezellige, lange en leerzame middag!

Een vroege Renault 4

In 1964 daalden de verkoopcijfers van de 2cv vrij sterk. De AMI6 (vooral de break) deden het wel erg goed. Oorzaak van de daling was vooral de in 1961 gelanceerde Renault 4. De Régie Renault had goed gekeken naar de eend en had haar verbeterde kopie gelanceerd. Sterkere motor, vijfde deur en net zo'n gemakkelijk en utilitair autootje als de 2cv.

 Eisenpakket

Bercot, de toenmalige directeur van Citroën, wilde snel een echte concurrent voor de R4. De AMI bediende toch een wat ander marktsegment. Hij stelde zelf het eisenpakket op:

  •  concurreren met de Renault 4;
  •  vijfde deur (alhoewel hij daar eigenlijk niet voor was; dat vond hij iets voor bestelauto's);
  •  niet meer dan 2 fiscale pk's, de Renault viel in een hogere klasse;
  •  low budget, dus zoveel mogelijk hergebruik van onderdelen van de AMI en 2cv.
  •  de auto moest op de zelfde productielijn als de 2cv gemaakt worden.

Vooral dit laatste is bepalend geworden voor de Dyane. Als je van de zelfde productiefaciliteiten gebruik kan maken als de eend, scheelt dat veel in de kosten. Bovendien als het model goed aansloeg, zou de productie van de eend geruisloos overgenomen kunnen worden door het nieuwe model.

De keerzijde was echter dat de buitenmaten van de nieuwe auto, en vooral de breedte, daarmee vastgesteld waren. Breder dan de eend kon niet.

 Ontwerp door Panhard...

Bercot had wel een organisatorisch probleem. Het stylingbureau van Citroën was bedolven onder het werk. Daarbij was het hoofd van de afdeling, Flaminio Bertoni, net overleden en Robert Opron benoemd tot zijn opvolger. Op het programma stonden onder andere de restyling van de DS, die van de AMI6, liepen projecten als de F enzovoorts. Bercot besloot om de vormgeving uit te besteden aan het Bureau d'Etudes van Panhard et Levassor. Deze automobielfabrikant was de oudst nog bestaande fabriek in Frankrijk en gedeeltelijk eigendom van Citroën.

De eerste ontwerpschetsen
Nog een paar vroege schetsen Bioniers ontwerp maart 1965

Bij Panhard gaat Louis Bionier aan de slag. In het ontwerp zijn vrij veel V-vormige stylingelementen te herkennen. Kijk maar eens naar de voorruitstijlen of het ontwerp van het eerste stuurwiel. Het is niet duidelijk of dit een bewust element is. Toen Bionier in het voorjaar van 1965 de eerste schetsen liet zien, was de directie van Citroën niet erg tevreden. De neus was te massief en leek teveel op de AMI6. Ook de achterkant kon geen goedkeuring krijgen.

 ...Verfijnd door Citroën

In plaats van Bionier met huiswerk terug te sturen, liet Citroën het aanpassen over aan Jacques Charreton die net in dienst was getreden. Hij heeft uiteindelijk de karakteristieke neus en achteraanzicht bedacht.

De holle deuren zijn echter geen stylistisch grapje. Opron vertelde dat de deuren, om stevig te zijn, niet vlak mochten zijn. Ideaal gezien moesten ze dus bol worden. Omdat hiermee de totale breedte van de auto die van de 2cv-productielijn zou worden overschreden, werden ze hol gemaakt. Flaminio Bertoni zou dat ook al eens bedacht hebben waarbij hij hoopte dat holle deuren geluid zouden weerkaatsen als een spiegel.

Charreton had oorspronkelijk vierkante koplampen willen hebben. Dat was te duur en uiteindelijk "opgelost" met een vierkante sierring.

Onderstaande schetsen zijn toe te schrijven aan Charreton, gezien de datering:

 Tekeningen Charreton

mei 1965 3 juni 1965 11 juni 1965

Het dashboard is van de hand van Henry Dargent. Zijn ontwerp voor het Dyanedashboard is vrijwel ongewijzigd overgenomen voor de AMI8.

Het uiteindelijke ontwerp was dusdanig, dat Bercot het zijn lievelingsauto noemde. Daarin kan Opron zich niet vinden... Mevrouw Charreton, echtgenote van de medeontwerper, vertelde tijdens het interview dat ze de Dyane een heerlijke auto vond. Ze heeft er drie gehad en "je kan er zo lekker mee scheuren"!

 What's in a name?

Over de naam bestaat weinig twijfel. Die komt uit de archieven van Panhard. Die had naast de merknamen Dyna, Dynavia en Dynamic ook Dyane gedeponeerd. En aangezien Citroën toch eigenaar was van Panhard, was dat snel te regelen. Enige associatie met de Romeinse godin van de jacht wordt door Opron stellig ontkent.

back  |  top  |  Frank Kam © 2003  |  Disclaimer